Değişkenler ve Veri Tipleri

Değişken Nedir?

Değişken, bir veriye isim vererek saklamamızı sağlayan yapıdır. Python'da değişken tanımlamak için tip belirtmeye gerek yoktur — Python tipi otomatik algılar.

# Değişken tanımlama
isim = "Kadir"
yas = 25
boy = 1.78
ogrenci_mi = True

print(isim)      # Kadir
print(yas)       # 25
print(boy)        # 1.78
print(ogrenci_mi) # True

>>> python degiskenler.py
Kadir
25
1.78
True

Temel Veri Tipleri

Tip	Açıklama	Örnek
`int`	Tam sayı	`42, -7, 0`
`float`	Ondalıklı sayı	`3.14, -0.5, 2.0`
`str`	Metin (string)	`"Merhaba", 'Python'`
`bool`	Mantıksal	`True, False`
`NoneType`	Boş değer	`None`

type() Fonksiyonu

Bir değişkenin tipini öğrenmek için type() fonksiyonunu kullanırız:

x = 42
y = 3.14
z = "Merhaba"
t = True

print(type(x))   # <class 'int'>
print(type(y))   # <class 'float'>
print(type(z))   # <class 'str'>
print(type(t))   # <class 'bool'>

String (Metin) İşlemleri

# String tanımlama yolları
tek = 'Merhaba'
cift = "Dünya"
uc = \"\"\"Bu
çok satırlı
bir metindir.\"\"\"

# String birleştirme
ad = "Kadir"
soyad = "Döndar"
tam_ad = ad + " " + soyad
print(tam_ad)  # Kadir Döndar

# f-string (formatlı metin) - Python 3.6+
yas = 25
print(f"Benim adım {ad}, yaşım {yas}.")
# Çıktı: Benim adım Kadir, yaşım 25.

# String uzunluğu
print(len("Python"))  # 6

>>> python stringler.py
Kadir Döndar
Benim adım Kadir, yaşım 25.
6

Tip Dönüşümleri

# String → Integer
sayi_str = "42"
sayi_int = int(sayi_str)
print(sayi_int + 8)  # 50

# Integer → String
yas = 25
mesaj = "Yaşım: " + str(yas)
print(mesaj)  # Yaşım: 25

# Integer → Float
x = float(10)
print(x)  # 10.0

# Float → Integer (ondalık kısım atılır!)
y = int(3.99)
print(y)  # 3

⚠️ Dikkat: int("abc") gibi sayıya dönüştürülemeyen bir metni çevirmeye çalışırsanız ValueError hatası alırsınız.

input() ile Kullanıcıdan Veri Alma

# Kullanıcıdan veri alma
isim = input("Adınızı girin: ")
yas = int(input("Yaşınızı girin: "))

print(f"Merhaba {isim}! {yas} yaşındasınız.")
print(f"5 yıl sonra {yas + 5} yaşında olacaksınız.")

>>> python bilgi.py
Adınızı girin: Kadir
Yaşınızı girin: 25
Merhaba Kadir! 25 yaşındasınız.
5 yıl sonra 30 yaşında olacaksınız.

💡 İpucu: input() her zaman str tipinde veri döndürür. Matematiksel işlem yapacaksanız int() veya float() ile dönüştürmeniz gerekir.

Değişken Adlandırma Kuralları

Harf veya alt çizgi (_) ile başlamalı
Rakamla başlayamaz
Boşluk kullanılamaz (alt çizgi kullanın: ogrenci_adi)
Türkçe karakter kullanılabilir ama önerilmez
Python anahtar kelimeleri kullanılamaz (if, for, class vb.)
Büyük-küçük harf duyarlıdır (Ad ≠ ad)

# ✅ Doğru kullanım
ogrenci_adi = "Ali"
toplam_puan = 85
_ozel = "gizli"
sayi1 = 10

# ❌ Yanlış kullanım
# 1sayi = 10       # Rakamla başlayamaz
# toplam puan = 85 # Boşluk kullanılamaz
# class = "A"      # Anahtar kelime

🎯 Alıştırmalar

Adınızı, yaşınızı ve boyunuzu ayrı değişkenlerde saklayıp ekrana yazdırın
Kullanıcıdan iki sayı alıp toplamını, farkını, çarpımını ve bölümünü hesaplayan program yazın
Sıcaklık çevirici: Kullanıcıdan Celsius derece alıp Fahrenheit'a çeviren program (F = C × 9/5 + 32)
Bir dikdörtgenin eni ve boyunu kullanıcıdan alıp çevre ve alan hesaplayan program yazın

Python